Dziecko nie potrzebuje idealnego opiekuna. Potrzebuje dorosłego, który je zauważa, próbuje rozumieć jego potrzeby, odpowiada na jego sygnały i daje mu poczucie bezpieczeństwa.

Program:

1. Relacja jako fundament opieki i rozwoju dziecka

• potrzeby emocjonalne dzieci do lat 3,
• znaczenie bezpiecznej relacji i rola opiekuna jako „bezpiecznej bazy”,
• wpływ relacji na rozwój, eksplorację, zabawę i samodzielność dziecka.

2. Budowanie wspierającej relacji z dzieckiem

• obserwacja i odczytywanie sygnałów dziecka,
• responsywność i indywidualne podejście,
• szacunek dla granic, autonomii i potrzeb dziecka,
• znaczenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej.

3. Emocje dziecka i współregulacja

• rozpoznawanie i nazywanie emocji,
• współregulacja jako podstawa rozwoju samoregulacji,
• reagowanie na płacz, złość, frustrację, lęk i protest,
• zachowania trudne jako komunikat o potrzebach dziecka.

4. Komunikacja wspierająca relację

• język oparty na szacunku i akceptacji,
• komunikaty wspierające bezpieczeństwo i sprawczość,
• pozytywne stawianie granic,
• unikanie etykietowania, porównywania, zawstydzania i straszenia.

5. Relacja w codziennych sytuacjach opiekuńczych

• karmienie, przewijanie, ubieranie, odpoczynek i higiena jako sytuacje relacyjne,
• przygotowywanie dziecka do zmian i czynności,
• wspieranie współpracy i samodzielności,
• znaczenie przewidywalności i rytuałów.

6. Trudne sytuacje w relacji dziecko–opiekun

• protest, napady złości i odmowa współpracy,
• gryzienie, bicie i konflikty między dziećmi,
• trudności związane z rozstaniem i adaptacją,
• łączenie empatii z konsekwentnym stawianiem granic.

7. Opiekun jako ważny element relacji

• samoświadomość i samoregulacja opiekuna,
• wpływ emocji dorosłego na dziecko,
• rozpoznawanie własnych automatycznych reakcji,
• budowanie spokojnej i bezpiecznej obecności.

1. Zachowanie dziecka jako komunikat – podstawy rozumienia trudnych zachowań.

2. Rozwój mózgu dziecka 0–3 a brak samoregulacji.

3. Najczęstsze trudne zachowania w żłobku:
   – gryzienie
   – bicie, popychanie
   – krzyk, rzucanie się na podłogę
   – brak reakcji na polecenia
   – zachowania impulsywne

4. Funkcja zachowania – jak rozpoznać „po co dziecko to robi”.

5. Analiza sytuacji: co poprzedza zachowanie i co po nim następuje.

6. Reakcja dorosłego „tu i teraz” – schemat działania:

   – zatrzymanie sytuacji i zabezpieczenie dzieci
   – kontakt z dzieckiem (postawa, głos, dystans)
   – regulacja emocji zamiast tłumaczenia
   – krótkie, konkretne komunikaty
   – wsparcie dziecka poszkodowanego

7. Gotowe komunikaty dorosłego w sytuacjach trudnych.

8. Czego nie mówić i nie robić – najczęstsze błędy dorosłych.

9. Organizacja środowiska jako profilaktyka trudnych zachowań:
   – przewidywalność dnia
   – przejścia między aktywnościami
   – ograniczanie bodźców
   – rola dorosłego w utrzymaniu spokoju

10. Praca na przykładach – analiza konkretnych sytuacji z grupy.

11. Tworzenie własnych schematów reakcji uczestników.

Uczestnicy szkolenia poznają możliwości zastosowania lalki teatralnej
w pracy z dziećmi do lat 3 w oparciu o badania naukowe i własne doświadczenia autorki szkolenia.
Dzieci traktują lalkę jako osobną postać, mimo iż jest animowana przez
dorosłego. Ze względu na to, że lalka jest bliska dzieciom, „mówi” ich językiem, dużo efektywniej można osiągnąć różne cele dydaktyczne, wychowawcze i terapeutyczne. Indywidualna praca z lalką pozwoli uczestnikom warsztatów poznać zasady działania, techniki oraz angażujące pomysły na zajęcia w żłobku oraz wdrożyć to narzędzie w praktyce opiekuńczej.

Program:

1. Stan badań nad wykorzystaniem lalki teatralnej w edukacji, wychowaniu i terapii.
2. Rola lalki w procesie dydaktyczno-wychowawczo-
   terapeutycznym u dzieci do lat 3.
3. Zasady pracy z lalką.
4. Praktyczne pomysły na pracę z lalką na zajęciach w żłobku.

I. Wprowadzenie

1. Wprowadzenie do tematyki rozwoju dziecka w wieku żłobkowym.
2. Znaczenie pierwszych lat życia dla dalszego rozwoju.

II. Etapy rozwoju dziecka w wieku żłobkowym

1. Rozwój motoryczny (duża i mała motoryka).
2. Rozwój poznawczy i mowy.
3. Rozwój społeczno-emocjonalny.
4. Indywidualne tempo rozwoju – jak obserwować i wspierać.

III. Stymulacja rozwoju przez zabawę

1. Znaczenie zabawy w rozwoju dziecka.
2. Rodzaje zabaw wspierających poszczególne obszary rozwoju:
   – zabawy sensoryczne,
   – zabawy manipulacyjne,
   – zabawy tematyczne i naśladownicze,
   – zabawy wspólne i integracyjne.
3. Przykłady zabaw dostosowanych do wieku i możliwości dziecka.

IV. Rola opiekuna w codziennej stymulacji dziecka

1. Tworzenie przestrzeni sprzyjającej rozwojowi.
2. Obserwacja i reagowanie na potrzeby dziecka.
3. Znaczenie relacji i uważności w opiece.
4. Współpraca z rodzicami w zakresie rozwoju dziecka.

Szkolenie stanowi wsparcie dla opiekunów żłobkowych w tworzeniu planu pracy i organizacji dnia w żłobku zgodnie z potrzebami rozwojowymi maluchów. Podczas szkolenia uczestnicy będą mieli okazję poznać metody pracy wspierające rozwój samodzielności dzieci,
tworzenie relacji oraz poczucia bezpieczeństwa. 
Szkolenie jest okazją do wymiany doświadczeń, stworzenia harmonogramu dnia w oparciu o gotowe przykłady. Uczestnicy otrzymają praktyczne wskazówki, które będą mogli wdrożyć w swojej pracy.

Program:

1. Potrzeby rozwojowe dzieci do 3 roku życia.
2. Plan dnia jako odpowiedź na potrzeby małych dzieci.
3. Metody pracy z maluszkami:
   a. Metody oparte na relacjach:
   – Emmi Pikler
   – RIE – Resources for Infant Educarers
   – Montessori
   – Pedagogika bliskości
   b. Zajęcia edukacyjne w rytmie dziecka
   c. Zabawy swobodne i inspirowane przez opiekunów
   d. Życie praktyczne – ćwiczenia w samodzielności.
4. Przestrzeń jako drugi nauczyciel – organizacja sali wspierająca rozwój dzieci.